Vorm en functie van de veren

Vleugel en staart veren

Elke vleugel van de Bourke heeft twintig vleugelveren. Deze vleugelveren zijn lang en puntig. De Bourke vliegt snel en is een goede vlieger. Als hij gestoord wordt tijdens het foerageren vliegt hij laag weg om even verder weer neer te strijken. Hij kan flinke afstanden overbruggen. Soms vliegen de Bourke's tien kilometer om een waterbron te bereiken en een slaapplaats op te zoeken. De vlakke contourveren van vleugel en staart zijn perfect aangepast aan het vliegen. De toppen van de primaire vleugelveren kan men vergelijken met de propellor van een vliegtuig. Ze buigen omhoog tijdens de neerwaartse beweging en geven het vogellichaam een lift en een duw voorwaarts.

tekening staart- en vleugel veren

Op de tekening zijn de vleugel en staartveren te zien. 1. primaire vleugelveren, 2. secundaire vleugelveren, 3.tertiaire vleugelveren, 4. staartveren.

Boven de vleugelveren is de botstructuur van de vleugel te zien. De veren zijn heel stevig hieraan bevestigd: 5. vinger, hand en pols , 6. onder arm, 7. bovenarm en 8. schouder. Al deze vleugel- en staartveren veren worden beschermd door dekveren, ondervleugel dekveren en bovenvleugel dekveren, onderstaart dekveren en bovenstaart dekveren.

Vleugelveren van de Bourke

De vleugel van de Bourke heeft tien primaire vleugel veren (buiten zijden), zeven secundaire vleugel veren (midden) en drie tertiaire vleugel veren (binnen zijde van de vleugel). De vorm van deze drie groepen is verschillend in afmeting, in buigrichting en in de breedte van het buitenste web van de veer. Deze vleugel veren zijn afkomstig van een opaline kleurvariëteit van de Bourke. Vandaar de karakteristieke brede witte delen in elke veer.

20 vleugelveren v.d, opaline

Staartveren van de Bourke

De staart van de Bourke heeft twaalf veren. De wildkleur heeft twee bruine middelste staartveren. Als de staart gestrekt is bedekken deze twee de meeste andere staartveren. Daarom zijn deze twee veren belangrijk om de kleur van de staart te bepalen. Bij kleurvariëteiten zou de staart dezelfde kleur als de rug dienen te hebben, rose, geel, blauw, groen, grijs of wit.

De buitenste staartveren van de wildkleur hebben een blauwe buitenvlag en een bruine binnenvlag. Drie van de buitenste staartveren hebben een wit gedeelte. Een van hen heeft een witte punt en is langer dan de rest. Als de staart gestrekt is zien we een wigvorm met twee witte punten. Als de staart wordt gespreid zijn de witte delen zeer opvallend. De functie is waarschijnlijk een oriëntatie mogelijkheid voor de anderen als ze in een groep vliegen. De toppen van de veren op de foto zijn versleten en een beetje vuil, zoals meestal tijdens de rui.

12 staartveren

Vleugel en staart dekveren

De functies van de dekveertjes zijn: stroomlijning van het lichaam, bescherming van de vleugel- en staartveren, hulp bij het handhaven van de optimale lichaamstemperatuur. Ze beschermen de lange contourveren en ook elkaar. De dekveren hebben een groot dons gedeelte.

Bovenvleugel dekveren

De vleugel dekveren beschermen de schachten van de vleugel veren en de bevestigings punten van de vliegpennen met de botstructuur. Ze zorgen voor een perfecte stroomlijn van de vleugels. Ze liggen in tijen. De vleugelpennen hebben zelf maar weinig dons. De dekveren compenseren dit.

dekveertjes bovenvleugel

Op deze foto gaat het om de bovenvleugel dekveren. 1. kleine vleugel dekveren, 2. middelste dekveren, 3. grote dekveren. Ze beschermen de tien primaire vleugel veren (4), de zeven secundaire vleugelveren (5) en de drie tertiaire vleugel veren (6).

Ondervleugel dekveren

dekveertjes onder vleugel

De ondervleugel dekveren zijn: 1. kleine dekveren , 2. middelste dekveren, en 3. grote dekveren van de ondervleugel. Ook de onderzijde van de primaire vleugel veren (4) de secundaire- (5) en de tertiaire vleugel veren is te zien. In deze foto gaat het om de wildkleur. Hier is de vleugelstreep te zien. Deze vleugelstreep is normaal voor de wildkleur pop.

Bovenstaart dekveren

De bovenstaart dekveren van de wildkleur zijn bruin evenals de rug. De bovenstaart dekveren zijn wat groter dan de onderstaart dekveren. Bovenstaart dekveren van de verschillende kleur varieteiten zijn verschillend van kleur. Ze hebben vaak dezelfde kleur als de veren van de rug. Met uitzondering van de blauw stuit opaline. Op de foto is een bovenstaart dekveer te zien van de geel pastel Bourke. Er is een sterke reductie van het eumelanine, maar niet in de gehele baard.

dekveertje bovenstaart

Onder staart dekveren

De foto toont de onderstaart dekveren van een cobalt wildkleur Bourke, een violet wildkleur en een normale wildkleur Bourke. De wildkleur Bourke heeft bleek blauwe onderstaart dekveren. De kleur van het pluizige deel van de veertjes ondersteunt de kleur van het web. Ook het melanine in de veerschacht speelt dezefde rol.

dekveertjes onderstaart

Dons veren

Een donsveer is heel pluizig omdat de schacht veel korter is en er geen web wordt gevormd. De donsveren hebben wel baarden maar deze liggen niet parallel. De haakjes ontbreken. Donsveren hebben een andere functie dan contour veren. Ze helpen de lichaamstemperatuur te reguleren. Daarom liggen ze onder de contourveren. Het zijn kleine pluizige veertjes.

Witte donsveer van een gezoomde Bourke

dons veer

Er is een speciaal type donsveer dat niet ruien zal. Misshien heeft men zich wel eens afgevraagd waarom het water in de waterbak na enkele dagen vettig wordt. Sommige vogels hebben een vetstuit. Het vet beschermt tegen regen en water. De Bourke's heeft dat niet. Maar er is een unieke oplossing. Tussen het normale dons zijn er poeder veertjes te vinden. Deze veertjes groeien steeds door en ruien niet. De baardjes vallen aan de top uiteen in een fijn poeder zoals talk. Dit helpt om de veren te verzorgen.

Het dons van de Bourke is dik. Bij het uitkomen van het ei is het dons reeds aanwezig. Dag en nacht temperatuur in de eigen leefomgeving kunnen vaak aanzienlijk verschillen. Jongen kunnen zich nog onvoldoende beschermen. De nestholte in een boomstam beschut de jongen. Maar de pop verlaat reeds op ongeveer veertien dagen het nest om elders een slaapplekje te vinden. Als er een viertal jongen is warmen ze ook elkaar, mits ze goed worden gevoerd. In gevangenschap is de situatie vaak anders. Enkele fouten zijn: Een nestblok dat onvoldoende beschermd wordt door een dunne bodem. Een plaats van het nestblok tegen een koude buitenmuur. Vochtige uitwerpselen door verkeerde voeding of onvoldoende ventilatie. Een vlakke bodemplaat. De kleur van het dons is grijs. Sommige kleur variëteiten, zoals de pastel en de gezoomde hebben wit en dons. Zeker hier dient de kweker goede omstandigheden te creëren voor de kleine jongen. Als er in een nest slechts een enkele pastel ligt komt het vaak voor dat dit jong dood gaat door kou, terwijl de anderen voorspoedig opgroeien.

Dons veren en contour veren zien er anders uit en hebben een verschillende functie. Het is heel mooi om te zien hoe de contourveren en de donsveren elkaar ondersteunen. Er zijn nog andere veervormen, zoals de veer met een tweede pluim naast de hoofdschacht. Bij de Bourke heb ik er enkele gevonden.

index keuze menu

Copyright 2003 Bob Fregeres. Alle rechten voorbehouden

E-mail: fregeres@bourkes-parakeet.nl

11/29/03